Amrawati Kantipuri Nagari - Bhushita Vasistha

कतिका वनिता कतिको रमिता
अब लेख्तछु याहिँ बसी कविता

कतिका दिन याहिँ बिते सुखले
यतिका कविता रचिए मुखले ।
अब झल्झल भो म भुलूँ कसरी
अमरावति कान्तिपुरी नगरी’

कहिँ घर्घर ज्यावल–मेशिनको
कहिं चिर्बिर गान रसिला चरिको
हरियो गहुँ झुल्दछ फाँटभरी
अलकापुरि कान्तिपुरी नगरी’

‘कटि कूच कसी हिँडन्या युवती
चलन्या पथमा नलजाई रति
सँगमा छ युवादल ओरिपरी
अमरावति कान्तिपुरी नगरी’

‘पथ सात–फुटे बस नौ गजको
सिट बीस भए भिड सौतकको
छ त अन्त कतै सुविधा यसरी
अमरावति कान्तिपुरी नगरी ’

पिसकोर यहीँ घुसखोर यहीँ
नव–जोर यहीँ दिलचोर यहीँ
जति छन् सब छन् धनवानसरी
अमरावति कान्तिपुरी नगरी,

मृत मूषिकको बुटि झर्छ जहाँ
हिँड्दा डुलदा टुपि जल्छ जहाँ
कुतिको कलरव अझ ओरिपरि
अमरावति कान्तिपुरी नगरी

थलियाभरि पस्कि झिँङ्गालु रस
अटियाउपरै कुतिसाथ बस
खूब खाउ चपाउ पिऊ सुमरी
अलकापुरि कान्तिपुरी नगरी’

शव सालिक पूजित हुन्छ जहाँ
सिँगुलै उभिँदा तर मिल्छ घुणा
दिलदार उदार कहाँ यसरी
अमरावति कान्तिपुरी नगरी’

‘एकदिन भानु त कान्तिपुर पुगिगया लोक्को बुझूँ रीत भनी
साह्रै दङ्ग पर्या घुम्या वरिपरी मो भानुभक्तै भनी
खाया हन्डर खूब कान्तिपुरमा चिन्दै नचिन्ने भया
आफ्नै सालिकमा कटाइ अलि बेर ती अन्तरैध्यान भया

या सृष्टिः स्रष्टुराद्या वहति विधिहुतं या हविर्या च होत्री
ये द्वे कालं विधत्तः श्रूतिविषयगुणा या स्थिता व्याप्य विश्वम् ।
यामाहुः सर्वबीजप्रकृतिरिति यया प्राणिनः प्राणवन्तः
प्रत्यक्षाभिः प्रपन्नस्तनुभिरवतु वस्ताभिरष्टाभिरीशः ॥ १.०१॥
अभिज्ञान शाकुन्तलम्, कालिदास

Katika banita katiko ramita
Aba lekhtachhu yahi basi kavita

Katika din yahi bite sukhle
Yatika kavita rachie mukhle.
Aba jhaljhal bho ma bhulu kasari
Amarawati kantipuri nagari’

Kahi gharghar jyawala–meshinako
Kahi chirbir gana rasila chariko
Hariyo gahu jhuldachha phantabhari
Alakapuri kantipuri nagari’

‘kati kuch kasi hindanya yuvati
Chalanya pathma nalajai rati
Sangama chha yuvadal oripari
Amarawati kantipuri nagari’

‘path sata–phute bas nau gajko
Sit bis bhae bhid sautakko
Chha ta anta katai suvidha yasari
Amarawati kantipuri nagari ’

Pisakor yahi ghusakhor yahi
Nawa–jor yahi dilachor yahi
Jati chhan sab chhan dhanawanasari
Amarawati kantipuri nagari,

Mrit mushikko buti jharchha jaha
Hindda dulada tupi jalchha jaha
Kutiko kalarav ajha oripari
Amarawati kantipuri nagari

Thaliyabhari paski jhinngalu ras
Atiyauparai kutisath bas
Khub khau chapau pioo sumari
Alakapuri kantipuri nagari’

Shav salik pujit hunchha jaha
Singulai ubhinda tara milchha ghuna
Diladar udar kaha yasari
Amarawati kantipuri nagari’

‘ekadina bhanu ta kantipur pugigaya lokko bujhu rit bhani
Sahrai danga parya ghumya waripari mo bhanubhaktai bhani
Khaya handar khub kantipurma chindai nachinne bhaya
Aaphnai salikma katai ali ber ti antaraidhyana bhaya

Ya srishti srashturadya wahati bidhihutan ya hawirya cha hotri
Ye dwe kalan widhattah shrutibishayaguna ya sthita byapya bishwam.
Yamahu sarvabijaprakritiriti yaya praninah pranawantah
Pratyakshabhi prapannastanubhirawatu wastabhirashtabhirishah ॥ 1.01॥
Abhigyana shakuntalam, kalidas